Jak przygotować oświadczenie o oryginalności pracy dyplomowej
Przygotowanie oświadczenia o oryginalności pracy dyplomowej to obowiązkowy element formalności przed złożeniem pracy na większości polskich uczelni. Dokument potwierdza, że praca została napisana samodzielnie, a wszystkie wykorzystane materiały są odpowiednio oznaczone i zacytowane. Prawidłowo sporządzone oświadczenie chroni zarówno studenta, jak i uczelnię, minimalizując ryzyko zarzutu plagiatu lub naruszenia praw autorskich.
W niniejszym poradniku znajdziesz praktyczne wskazówki, wzór przykładowej treści, listę wymaganych elementów, a także wyjaśnienie, kiedy i w jakiej formie należy złożyć dokument. Dowiesz się też, jak dostosować treść do wymagań Twojej uczelni oraz jak uniknąć najczęstszych błędów.
Czym jest oświadczenie i po co jest wymagane
Oświadczenie o oryginalności to pisemna deklaracja autora, że złożył pracę stworzoną samodzielnie, bez kopiowania cudzych treści w sposób nieuprawniony. Zawiera ono również potwierdzenie prawidłowego oznaczenia cytatów, parafraz, tabel, ilustracji i danych oraz wskazanie pełnych źródeł bibliograficznych. Często obejmuje też klauzulę o zgodności wersji papierowej i elektronicznej.
Uczelnie wymagają tego dokumentu, by formalnie potwierdzić rzetelność procesu dyplomowania. Jest on uzupełnieniem raportu z Jednolitego Systemu Antyplagiatowego (JSA), który weryfikuje podobieństwo tekstu. Oświadczenie ma znaczenie dowodowe – w razie wykrycia naruszeń może być podstawą działań dyscyplinarnych i prawnych.
Podstawy prawne i wymagania uczelni w Polsce
Obowiązek dbałości o oryginalność prac wynika z przepisów dotyczących prawa autorskiego oraz wewnętrznych regulaminów studiów. Uczelnie w Polsce korzystają z systemów antyplagiatowych (w tym JSA) i określają szczegółowe wzory oświadczeń w zarządzeniach rektora lub instrukcjach dla absolwentów. Wymogi mogą się różnić między wydziałami, dlatego zawsze sprawdź aktualne wytyczne w dziekanacie lub w systemie APD.
W wielu szkołach wyższych oświadczenie wymaga wskazania, że praca nie była wcześniej podstawą uzyskania dyplomu na innej uczelni (brak autoplagiatu) oraz że nie narusza cudzych dóbr osobistych i majątkowych. Coraz częściej pojawia się też klauzula o zgodzie na sprawdzenie w JSA oraz o ewentualnym umieszczeniu pracy w repozytorium uczelni.
Elementy, które powinny znaleźć się w oświadczeniu
Dobra praktyka to przygotowanie oświadczenia w oparciu o listę elementów wymaganych przez uczelnię. Poniżej znajdziesz kluczowe składniki, które najczęściej występują w obowiązujących wzorach. Warto je zestawić z wytycznymi Twojego wydziału.
Poza treścią merytoryczną zwróć uwagę na poprawne umieszczenie danych, daty i własnoręcznego podpisu (lub kwalifikowanego podpisu elektronicznego, jeśli dopuszcza to uczelnia). Dokument powinien być czytelny, z zachowaniem układu zgodnego z wytycznymi.
- Dane autora: imię i nazwisko, numer albumu, kierunek, forma studiów.
- Tytuł pracy w języku polskim (i obcym, jeśli jest wymagany).
- Oświadczenie o samodzielności i oryginalności – brak plagiatu i autoplagiatu.
- Informacja o źródłach – cytaty, parafrazy, tabele, ilustracje zostały oznaczone.
- Zgoda na sprawdzenie w JSA i potwierdzenie zgodności wersji papierowej z elektroniczną.
- Zgoda na udostępnianie w repozytorium uczelni (jeśli wymagana, często z możliwością odmowy).
- Miejsce, data i podpis – czytelny i własnoręczny lub kwalifikowany.
Tabela: wymagane elementy i przykładowe brzmienia
Poniższa tabela łączy najważniejsze elementy oświadczenia z opisem i przykładowymi formułami, które możesz dostosować do swoich potrzeb oraz wytycznych uczelni.
Pamiętaj, by nie kopiować mechanicznie gotowców – każdorazowo sprawdź aktualny wzór na stronie wydziału. Jeśli wzór uczelniany istnieje, należy go stosować priorytetowo.
| Element | Co powinno zawierać | Przykładowa formuła | Obowiązkowe |
|---|---|---|---|
| Dane autora | Imię i nazwisko, nr albumu, kierunek | Ja, Jan Kowalski, nr albumu 12345, student kierunku Informatyka… | Tak |
| Tytuł pracy | Pełny tytuł (PL/ENG, jeśli wymagane) | … oświadczam w związku z pracą pt. „System X do…” | Tak |
| Samodzielność i oryginalność | Deklaracja braku plagiatu i autoplagiatu | Oświadczam, że praca została napisana samodzielnie i nie stanowi autoplagiatu. | Tak |
| Źródła i cytowania | Potwierdzenie prawidłowych oznaczeń | Wszelkie zapożyczenia, cytaty, tabele i rysunki są oznaczone i opatrzone źródłem. | Tak |
| JSA i zgodność wersji | Zgoda na weryfikację i zgodność elektroniczna/papierowa | Wyrażam zgodę na sprawdzenie pracy w JSA oraz potwierdzam zgodność wersji. | Często tak |
| Udostępnianie | Zgoda lub jej brak, repozytorium | Wyrażam/nie wyrażam zgody na udostępnianie w repozytorium uczelni. | Zależnie od uczelni |
| Data i podpis | Miejscowość, data, podpis | Warszawa, 12.06.2025, czytelny podpis | Tak |
Wzór oświadczenia – przykładowa treść do dostosowania
Poniższy wzór możesz skopiować i uzupełnić własnymi danymi. Zanim go użyjesz, porównaj z wzorem obowiązującym na Twojej uczelni (często dostępny w systemie APD lub w dziekanacie).
Ja, [imię i nazwisko], nr albumu [xxxxxx], student/studentka [kierunek, forma studiów], oświadczam, że złożona przeze mnie praca dyplomowa pt. „[pełny tytuł pracy]” została przygotowana przeze mnie samodzielnie, a jej treść nie narusza praw autorskich osób trzecich, praw pokrewnych ani dóbr osobistych. Praca nie była wcześniej w całości ani w części podstawą uzyskania dyplomu wyższej uczelni (nie stanowi autoplagiatu).
Wszelkie wykorzystane w pracy źródła, w tym cytaty, parafrazy, tabele, ilustracje i dane, zostały wyraźnie oznaczone i opatrzone odpowiednimi odwołaniami bibliograficznymi. Potwierdzam zgodność wersji elektronicznej pracy ze złożoną wersją drukowaną.
Wyrażam zgodę na przeprowadzenie analizy podobieństwa w Jednolitym Systemie Antyplagiatowym (JSA). [Opcjonalnie] Wyrażam/nie wyrażam zgody na udostępnianie pracy w repozytorium uczelni w celach naukowych i dydaktycznych, z poszanowaniem moich praw autorskich.
[Miejscowość], [data] — [czytelny podpis]
Formatowanie i układ dokumentu
Większość uczelni preferuje prosty, formalny układ: czcionka 11–12 pt (np. Times New Roman, Arial), interlinia 1.0–1.5, wyrównanie do lewej lub wyjustowanie. Marginesy standardowe (ok. 2,5 cm) i czytelne odstępy między akapitami poprawiają przejrzystość dokumentu. Tytuł dokumentu „Oświadczenie” można wyróżnić w tekście pogrubieniem, jeśli nie ma przeciwwskazań w wytycznych.
W przypadku składania oświadczenia w wersji papierowej zadbaj o własnoręczny podpis zgodny ze wzorem podpisu. W wersji elektronicznej uczelnie coraz częściej dopuszczają kwalifikowany podpis elektroniczny lub podpis zaufany – sprawdź instrukcję w APD. Skany podpisów wklejane do pliku mogą nie być akceptowane.
Kiedy i jak złożyć oświadczenie
Zazwyczaj oświadczenie składa się równocześnie z egzemplarzem pracy dyplomowej – jako osobną stronę wpiętą za stroną tytułową lub jako oddzielny dokument dołączony do wniosku o dopuszczenie do obrony. W systemach elektronicznych (np. APD) oświadczenie bywa częścią formularza składanego online.
Weryfikacją dokumentu zajmuje się najczęściej dziekanat oraz promotor lub osoba odpowiedzialna za kontrolę antyplagiatową. Braki formalne (np. brak podpisu, daty, nieaktualny wzór) mogą opóźnić dopuszczenie do obrony, dlatego warto przygotować dokument z wyprzedzeniem.
Najczęstsze błędy i jak ich uniknąć
Do najczęstszych błędów należy pominięcie elementów wymaganych przez uczelnię, stosowanie nieaktualnego wzoru, brak zgody na JSA w sytuacji, gdy jest obowiązkowa, a także niespójność danych (inna data w oświadczeniu niż w pracy). Problemem bywa też brak informacji o zgodności wersji papierowej i elektronicznej.
Aby uniknąć problemów, porównaj treść z aktualnymi wytycznymi, zastosuj poprawne nazewnictwo kierunku i wydziału, a finalną wersję wydrukuj i podpisz czytelnie. Pamiętaj, że plagiat – nawet nieumyślny – może skutkować poważnymi konsekwencjami dyscyplinarnymi.
- Używaj aktualnego wzoru z Twojej uczelni.
- Sprawdź pisownię nazwiska, numer albumu, tytuł pracy.
- Dodaj klauzulę o JSA i zgodności wersji, jeśli wymagane.
- Nie zapomnij o dacie, miejscu i podpisie.
- Jeśli masz wątpliwości co do brzmienia – zapytaj promotora lub dziekanat.
Różnice między uczelniami i jak je uwzględnić
Wzory oświadczeń różnią się detalami: jedne uczelnie wymagają rozbudowanej klauzuli o przetwarzaniu danych i udostępnianiu pracy, inne ograniczają się do krótkiego potwierdzenia oryginalności. Na niektórych kierunkach obowiązuje także dodatkowe oświadczenie twórców w przypadku prac projektowych realizowanych w zespole.
Najlepszą praktyką jest pobranie wzoru właściwego dla Twojego wydziału (często plik DOC/PDF) i uzupełnienie go zgodnie z instrukcją. Jeśli przygotowujesz własny dokument, upewnij się, że zawiera wszystkie elementy wskazane w regulaminie studiów i zarządzeniach rektora.
Praktyczne wskazówki na koniec
Przed złożeniem dokumentów przeprowadź krótką kontrolę jakości: porównaj dane w oświadczeniu z kartą pracy i stroną tytułową, sprawdź zgodność tytułu, a następnie upewnij się, że nazwiska promotorów i recenzentów są zapisane poprawnie. Jeśli uczelnia tego wymaga, dołącz zgodę na publikację w repozytorium lub wskaż brak zgody.
Zachowaj elektroniczną kopię oświadczenia wraz z potwierdzeniem złożenia. W razie wątpliwości natury formalnej lub prawnej skonsultuj się z dziekanatem – to najszybsza droga, by upewnić się, że Twoje oświadczenie o oryginalności pracy dyplomowej spełnia wszystkie wymagania i nie opóźni terminu obrony.
